#rozmoWyliczanki: Lana Lux

Wydana w Polsce debiutancka powieść Lany Lux podejmuje wiele nośnych tematów: przemoc seksualną czy tożsamość ukraińską. Nie dajmy się jednak zwieść pozorom. W rozmowie z Wyliczanką autorka wyjaśnia, jak zbliżyć się do "Kukolki".

#rozmoWyliczanki: Bartosz Ogórek

"Problemy aprowizacyjne skutkowały bardzo wysokimi cenami produktów, czy nawet całkowitym ich brakiem, ale także, co łatwo przeoczyć spadkiem ich jakości. Przykładem może być ilość dopuszczalnych przez władze domieszek do mąki przy wypieku chleba, okresowo wynosiła ona 50%. To oczywiście oficjalna norma, w rzeczywistości było jeszcze gorzej, a krakowianie w swoim chlebie powszednim znajdowali nie tylko wątpliwej jakości kartofle, ale też dzikie kasztany czy trociny" - mówi o sytuacji mieszkańców Krakowa w czasie I wojny światowej Bartosz Ogórek, historyk i demograf, autor książki "Niezatarte piętno? Wpływ I wojny światowej na ludność miasta Krakowa". 

BARTOSZ OGÓREK
Fot. Andrzej Banaś

Marcin Wilk: Z perspektywy, nazwijmy to, mitycznej lubimy myśleć o Krakowie przełomu XIX i XX wieku oraz początku XX wieku w pewien określony sposób – jako młodopolskiego centrum życia. A jak Kraków tego okresu wygląda z perspektywy historii społecznej czy demografii historycznej? Jak wypada na tle na przykład Wiednia czy Berlina tamtych czasów? 

#rozmoWyliczanki: Łukasz Błaszczyk

"W szerszym sensie nacisk, jaki położyłem na imprezowość, to wynik fascynacji twórczością Christophera Isherwooda i Boba Fosse’a. Odkryłem ich niespełna dziesięć lat temu, kiedy prowadziłem zdecydowanie bardziej zabawowe życie niż teraz. Po tym jak przeczytałem "Pożegnanie z Berlinem" i obejrzałem ekranizację, czyli "Kabaret", olśniło mnie, że hedonizm też może coś znaczyć, być formą buntu" - mówi Łukasz Błaszczyk, autor książki "Pożegnanie z Budapesztem".

Łukasz Błaszczyk
Fot. Agnieszka Ostrowska

Marcin Wilk: Gdy zacząłem czytać "Pożegnanie z Budapesztem", poczułem, jakbym wylądował na imprezie - średnio udanej z jednej strony, chociaż nie tak złej, by się z niej wynieść z hukiem. Kiedy o tym pomyślałem, od razu przyszło mi do głowy, czy to - ta impreza - nie jest aby przypadkiem dobrą metafora sytuacji, w jakiej znaleźli się życiowo bohaterowie?

#rozmoWyliczanki: Jan Krasnowolski

- Uważam, że zadaniem literatury jest wpływanie na rzeczywistość, inaczej nasze pisanie zmienia się w czas zmarnowany" - mówi Jan Krasnowolski, którego nowa książka "Czas wilków, czas psów" właśnie się ukazała.

Jan Krasnowolski
Fot. Viola Spoz 

Marcin Wilk: Podobno historię do "Czas wilków, czas psów" znalazłeś w Llanelli w południowej Walii. 

#rozmoWyliczanki: Natalia Osińska

- Mam wrażenie, że żyjemy na granicy dwóch epok, i młodzi nie tyle wiedzą dużo w współczesnym świecie, co równolegle tworzą nowy. Są bardziej świadomi zagrożeń związanych z globalnym ociepleniem, widzą, że stare zasady, na których był budowany świat ich rodziców, przestają się sprawdzać - mówi Natalia Osińska, autorka wydanej właśnie książki "Fluff".

Natalia Osińska
Fot. Z archiwum Natalii Osińskiej

Marcin Wilk: Trochę niezręcznie się czuję, że - wybacz tę uwagę - dwóch jednak starszych ludzi siądzie i będzie rozmawiać o młodych. Bo w sumie do tego prowokujesz swoimi książkami. Ale właśnie ukazuje się trzeci tom Twojego cyklu, "Fluff", więc może już z inną pewnością przystępujesz do takich rozmów?

#rozmoWyliczanki: Ebba Witt-Brattström

- Zaraz po studiach wiele z nas poszło na studia doktoranckie, a ponieważ wiedziałyśmy, że w historii literatury brakuje wielu kobiet, to wymyśliłyśmy pewien projekt - mówi Ebba Witt-Brattström, autorka "Miłosnej wojny stulecia".

Justyna Czechowska i Ebba Witt-Brattström
Fot. Marcin Wilk / Wyliczanka

Marcin Wilk: Bardzo dziękuję za "Miłosną wojnę stulecia". Znowu zacząłem rozważać ważne kwestie filozoficzno-feministyczne. Ale chyba zacznę od bardzo prozaicznej sprawy: dlaczego właściwie ona nie odejdzie od niego?

#rozmoWyliczanki: Martyna Bunda

"Nieczułość" to debiutancka powieść Martyny Bundy. Opowieść o mocy kobiet i ich solidarności. 

Martyna Bunda
(c) Marcin Wilk / wyliczanka.eu

"Saga o wielkiej historii i kobietach, które jako jedyne potrafią stawić jej opór" - zachęca do lektury wydawca powieści "Nieczułość".

#rozmoWyliczanki: NINA WITOSZEK

"Norweski kozi ser jest słodko-słony a w Polsce na ogół słony, więc należałoby go najpierw utopić w miodzie. Efekt koziego sera to umiejętność łączenia przeciwieństw. Niestety jeśli chodzi o ten kunszt, Polacy są bardzo w tyle. Mają dar do potęgowania przeciwieństw aż do bólu, tak że kończy się to na tym, że nie tylko człowiek człowiekowi wilkiem. Człowiek sobie samemu wilkiem!" - mówi NINA WITOSZEK, autorka książki "Najlepszy kraj na świecie".  

MARCIN WILK: Jako dziennikarz pewnie powinienem zadać pytanie: no to jak to w końcu jest: kocha Pani tę Norwegię czy jej nienawidzi? Ale jako czytelnik już wiem, że jest tak i tak. W związku z tym, na początek (dla Czytelników przed lekturą): za co Pani ją kocha, za co jej nienawidzi?

#rozmoWyliczanki: COLSON WHITEHEAD

"Kiedyś budziłem się o czwartej rano, spięty, z myślą o rychłej śmierci... Dziś budzę się zadowolony i cieszę się na to, co przyniesie kolejny dzień" - mówi COLSON WHITEHEAD, autor "Kolei podziemnej", powieści uhonorowanej Pulitzerem. 

COLSON WHITEHEAD
Fot. Marcin Wilk / Wyliczanka.eu

MARCIN WILK: Wiem, że miałeś pisać książkę o zupełnie czymś innym. W końcu powstała „Kolej podziemna”. Jak do tego doszło?

Łukasz Orbitowski: "Jestem piewcą jednostkowego losu"

"Uchodźcy to wielki temat, tymczasem ja nadaję się wyłącznie do tematów małych. Jestem piewcą jednostkowego losu" - mówi ŁUKASZ ORBITOWSKI, prozaik, autor wydanej właśnie powieści "Exodus".

ŁUKASZ ORBITOWSKI
Fot. Aga Krysiuk

MARCIN WILK: Skąd pomysł na taką książkę?  

Matt Rudd: "Nie zapraszają mnie już na przyjęcia"

"Gdyby w Polsce była lepsza pogoda, mógłbym się do Was przeprowadzić. Ale nie jest, więc tego nie zrobię" - mówi MATT RUDD, autor książki "Anglicy".

MARCIN WILK: Ustalmy na początku: kochasz Anglików czy nie? 

Przemysław Semczuk: "To jest powieść kryminalna"

"W wielu artykułach można przeczytać o romansie Joachima i jego szwagierki, zresztą ostatniej ofiary. Tyle, że dziennikarze ograniczają to do jednego zdania. Ja mogłem ten wątek opisać szerzej, pokazać okoliczności i dramatyzm tego, co się pomiędzy nimi działo" - mówi PRZEMYSŁAW SEMCZUK, autor książki "Kryptonim Frankenstein".

(c) W.A.B. / wyliczanka.eu

MARCIN WILK: Joachim Knychała, seryjny morderca, stracony w 1985 roku na mocy prawa, nie jest tą osobą, którą chcielibyśmy spotkać na swojej drodze. Ty postanowiłeś o nim napisać książkę. 

Kazuki Sakuraba: "Opowiadajmy świat poprzez słabszych"

- Wywodzę się z regionu Shimane, gdzie znajduje się słynna świątynia shintoistyczna. Ten region jest przesiąknięty wiarą, że bóstwa całej Japonii gromadziły się tam właśnie. Miałam takie głębokie poczucie, że jest to nie tyle realistyczno-magiczne, ile w jakiś bardzo prawdziwy sposób przekazuje rzeczywistość - mówi KAZUKI SAKURABA, autorka powieści "Czerwone dziewczyny".

KAZUKI SAKURABA
(c) Wyliczanka.eu

MARCIN WILK: W dzieciństwie dużo Pani czytała?

"Lubimy siebie, ale szanujemy innych" - mówią autorzy "Jakoś to będzie"

- Wielu czytelników mówi nam, że „Jakoś to będzie” jest książką, która bardzo poprawia nastrój, pozwala zobaczyć samych siebie w innym świetle. I wbrew temu, że bardzo lubimy narzekać, na siebie też, to jednak czytając, mówimy sobie: „Faktycznie, żyję w fajnym kraju, ładnym, mamy niezły design, ciekawe tradycje, wzbogaca nas interesująca historia” - zaznacza DOROTA GRUSZKA.

MARCIN WILK: Chętnie zacząłbym od narzekania, ale chyba nie wypada.

DOROTA GRUSZKA: Wręcz przeciwnie! Narzekanie w naszej polskiej kulturze może być wspaniałe.

Jak to?

Richard A Antonius: "Artysta uczy się całe życie"

"Rozpoczynając pracę nad "Omnium" rozwiesiłem na ścianach pracowni wielkie plansze z dokładnym przebiegiem faktów historycznych obejmujących lata 1955 - 1958. To był kręgosłup powieści. Do tego dzięki internetowi przewertowałem wszystkie numery jednej z krakowskich gazet codziennych. I nawet opisy pogody w danym dniu były dla mnie bezcenne" - mówi RICHARD A ANTONIUS.

Fragment pracy Richarda A Antoniusa

MARCIN WILK:  Nie mieliśmy okazji rozmawiać o "Czasie beboka", ale pewnie wtedy bym zadał Panu to pytanie - dotyczące literackości jako takiej. Chodzi mi o to, że - tak sobie wyobrażam - człowiek renesansu, taki jak Pan, nie musi się ograniczać do jednej formy: może zrobić film, namalować obraz itd. Ale Pan zdecydował się na literaturę. Dlaczego ta forma wydała się tu najwłaściwsza?

Marek Bieńczyk o swojej bibliotece: "Zupełnie straciłem kontrolę"

"Nie, nie. Nie lubię mieć długów. Nigdy w życiu nie miałem długu pieniężnego. I nie lubię mieć książkowych. Choć pewnie znalazłoby się kilka takich książek, nagromadzonych przez życie, które ze mną zostały" - mówi MAREK BIEŃCZYK.

(c) unsplash.com

MARCIN WILK: Chętnie pożycza Pan książki?

#rozmoWyliczanki: Anna Król

Że JAROSŁAW IWASZKIEWICZ był zakochany kilka razy w życiu - to raczej wiadomo. Że kochał się szaleńczo zwłaszcza w Jerzym Błeszyńskim - o tym wiedzieli już wtajemniczeni. Teraz, dzięki edycji ANNY KRÓL, każdy z nas ma okazję poznać historię tej miłości.

Anna Król

Niewątpliwie chodziło przecież o miłość. O coś pierwotnego, czasem bolesnego, poza tym rewitalizującego dojrzałego przecież już mężczyznę, jakim w drugiej połowie był Jarosław Iwaszkiewicz - poeta, prezes, polityk.

E.O.Chirovici: "Nie odróżniamy prawdy od fałszu"

- Nasz mózg jest tak zbudowany, że nie jesteśmy w stanie odróżnić fantazji od rzeczywistości - mówi E.O. CHIROVICI, autor opublikowanej właśnie w Polsce "Księgi luster".

E.O.CHIROVICI

MARCIN WILK: Ponoć rękopis "Księgi luster" odrzucano wiele razy. To prawda?

E.O. CHIROVICI: Nie było tego tak dużo. Siedem, może trochę więcej.

Nie tak mało.

#rozmoWyliczanki: Łukasz Krzyżanowski

Wyobraźcie sobie taką oto sytuacje: wybucha wojna, tracicie dom, po latach jednak wracacie do siebie, wasi dawni znajomi i przyjaciele są jednak już jakby zupełnie innymi osobami. Zostajecie?

Łukasz Krzyżanowski
(c) wyliczanka.eu

O takiej sytuacji napisał książkę Łukasz Krzyżanowski, socjolog o historycznym zacięciu, badacz dziejów powojennej społeczności Radomia.

Kuba Wojtaszczyk, Aleksandra Zielińska o znaczeniu literatury dzisiaj

- Głos trzeba zabierać - mówi Aleksandra Zielińska, a Kuba Wojtaszczyk przytakuje, choć zaznacza, że nie do końca wierzy w moc literatury i jej wpływ na świat. 

Kuba Wojtaszczyk i Aleksandra Zielińska
(c) wyliczanka.eu

Czy literatura dzisiaj ma znaczenie? Zadałem to pytanie Kubie Wojtaszczykowi i Aleksandrze Zielińskiej. Celowo.