#rozmoWyliczanki: Lana Lux

Wydana w Polsce debiutancka powieść Lany Lux podejmuje wiele nośnych tematów: przemoc seksualną czy tożsamość ukraińską. Nie dajmy się jednak zwieść pozorom. W rozmowie z Wyliczanką autorka wyjaśnia, jak zbliżyć się do "Kukolki".

#rozmoWyliczanki: Bill Clegg

Nie miałem na początku szczęścia z Billem Cleggiem – nie tylko z powodu pandemii, która sprawiła, że musieliśmy porozumiewać się zdalnie. Złośliwość rzeczy martwych, a w tym wypadku programów do komunikacji w sieci, sprawiła, że rozmowa była możliwa dopiero za drugim razem. Bill przebywał w swojej podmiejskiej rezydencji w Stanach Zjednoczonych, ja w swoim ciasnym wypełnionym książkami mieszkaniu w Krakowie. Na początku dołączyła do nas jeszcze Anita, ważna postać w kontekście polskich wydań książek amerykańskiego pisarza. 

Bill Clegg
(c) Van Scott-Clegg

Anita Musioł – bo o niej mowa – to szefowa Wydawnictwa Pauza, które wydało powieść Billa Clegga „Koniec dnia” (przekład Dobromiły Jankowskiej). To epicka, wielowątkowa, zanurzona w wielu kontekstach opowieść o tym, czym jest i czym może być rodzina, a także o przyjaźni i o pamięci, która nie daje spokoju. To również kawał amerykańskiej historii XX wieku, opowieść o skomplikowanych więzach oraz o przebaczeniu. 

Jak działa jeż? [fragment książki Hugh Warwicka]

"Wykładanie jedzenia nie oznacza, że zobaczę jeża, podobnie jak medytacja nie oznacza, że osiągniecie oświecenie. Ale jedno i drugie zwiększa prawdopodobieństwo sukcesu". Poznajcie fragment książki Hugh Warwicka "Jeże" (przeł. Adam Pluszka).

Lektury na czas niepokoju

Miesięcznik ZNAK spytał, ja grzecznie odpowiedziałem i wskazałem pięć książek.

Emancypacja kobiet mocno przyspieszyła, gdy w czasie pierwszej wojny światowej zabrakło mężczyzn. To kobiety uratowały wtedy świat przed kompletnym chaosem. Obecnie znów czasy mamy marne, ale wydaje się, że i teraz z pomocą przyjdą kobiety. Na przykład taka piątka:

#rozmoWyliczanki: Jarosław Czechowicz

"To powieść, w której chciałem opowiedzieć o tym, jak konfrontujemy się z krzywdą. O ludziach – bo tu nie tylko kobiety są ważne – którzy z różnych powodów albo stali się sprawcami krzywdy, albo musieli przez życie nieść jej ciężar" - mówi Jarosław Czechowicz. Właśnie ukazała się jego książka  "Winne".

Jarosław Czechowicz
Fot. Daniel Myszkowski

Wspierajmy księgarnie

Los małych księgarń i antykwariatów nigdy nie był radosny, ale obecny kryzys może go jeszcze pogorszyć. Dlatego teraz bardziej niż kiedykolwiek potrzebne jest okazanie im wsparcia w geście solidarności.

Antykwariat Abecadło
Fot. (c) Marcin Wilk / Wyliczanka.eu

#rozmoWyliczanki: R.O.Kwon

"Podpalacze" to powieść na wskroś współczesna. Samotność i zagubienie w świecie to niebezpieczne zapalniki. O tym właśnie między innymi pisze R.O. Kwon, która - specjalnie dla Wyliczanki - zgodziła się powiedzieć kilka zdań między innymi o swojej książce.

R.O.Kwon
(c) Smeeta Mahanti B&W / Agora / Wyliczanka

Dorota Danielewicz, "Droga Jana"

Dzisiaj ukazuje się "Droga Jana" Doroty Danielewicz, dziennikarki z Berlina, autorki wydanego kilka lat temu przewodnika po duszy tego miasta. "Droga Jana" to książka mądra i piękna, odbierająca czasami mowę, czasem zachęcająca do rozmowy. I do jeszcze czegoś.

Ina Wyłczanowa, "Wyspa Krach"

Ina Wyłczanowa, bułgarska dziennikarka, pisarka i producentka radiowa, napisała „Wyspę Krach” chyba z przekory. Takie w każdym razie można odnieść wrażenie, gdy czyta się tę przepełnioną ironią opowieść o dwóch kobietach z astrologią i wakacjami w tle.

Główne bohaterki borykają się z powszechnie znanymi problemami, ale dystans, z jakim do nich podchodzą, czyni z tej opowieści satyrę na współczesność.

Bookcrossing w Krakowie

11 i 12 października w Galerii Bronowice w Krakowie odbędzie się bookcrossingowa akcja. 

Bookcrossing w Galerii Bronowice to bezpłatna akcja dla każdego, kto chce wymienić swoje książki na nowe.

#rozmoWyliczanki: Bartosz Ogórek

"Problemy aprowizacyjne skutkowały bardzo wysokimi cenami produktów, czy nawet całkowitym ich brakiem, ale także, co łatwo przeoczyć spadkiem ich jakości. Przykładem może być ilość dopuszczalnych przez władze domieszek do mąki przy wypieku chleba, okresowo wynosiła ona 50%. To oczywiście oficjalna norma, w rzeczywistości było jeszcze gorzej, a krakowianie w swoim chlebie powszednim znajdowali nie tylko wątpliwej jakości kartofle, ale też dzikie kasztany czy trociny" - mówi o sytuacji mieszkańców Krakowa w czasie I wojny światowej Bartosz Ogórek, historyk i demograf, autor książki "Niezatarte piętno? Wpływ I wojny światowej na ludność miasta Krakowa". 

BARTOSZ OGÓREK
Fot. Andrzej Banaś

Marcin Wilk: Z perspektywy, nazwijmy to, mitycznej lubimy myśleć o Krakowie przełomu XIX i XX wieku oraz początku XX wieku w pewien określony sposób – jako młodopolskiego centrum życia. A jak Kraków tego okresu wygląda z perspektywy historii społecznej czy demografii historycznej? Jak wypada na tle na przykład Wiednia czy Berlina tamtych czasów? 

Aleksandra Boćkowska, "Można wybierać. 4 czerwca 1989" [fragment]

"Na pierwszej stronie katolickiego tygodnika „Niedziela” z 4 czerwca 1989 roku ukazał się artykuł Jak bronić życia nienarodzonych?. W harcerskim „Na Przełaj” na okładce numeru z tego samego tygodnia widniał rysunek kobiety za kratami z podpisem „Welcome to Ciemnogród”. 4 czerwca […] głosować poszło trzydziestu ośmiu ze stu pięciu biskupów i czterdzieści procent księży diecezjalnych i zakonnych". Przeczytaj fragment reporterskiej opowieści Aleksandry Boćkowskiej "Można wybierać. 4 czerwca 1989". 

Na razie zaczyna się rok 1989.

#rozmoWyliczanki: Marcin Teodorczyk

"Na początku nie myślałem o rocznicy 30-lecia, proces wydawniczy i pisarski trwa dość długo, teraz cieszę się, że będę miał w tym swój udział. Natomiast tu chodziło wyłącznie o mnie samego" - mówi o swojej debiutanckiej powieści "Niebo 1989" Marcin Teodorczyk. 

Marcin Teodorczyk
Fot. Jakub Szafrański

Marcin Wilk: Tytułowe „Niebo” to nazwa, ale dość zaskakująca nazwa jak na miejsce, w którym dzieją się rzeczy mało niebiańskie. 

#rozmoWyliczanki: Łukasz Błaszczyk

"W szerszym sensie nacisk, jaki położyłem na imprezowość, to wynik fascynacji twórczością Christophera Isherwooda i Boba Fosse’a. Odkryłem ich niespełna dziesięć lat temu, kiedy prowadziłem zdecydowanie bardziej zabawowe życie niż teraz. Po tym jak przeczytałem "Pożegnanie z Berlinem" i obejrzałem ekranizację, czyli "Kabaret", olśniło mnie, że hedonizm też może coś znaczyć, być formą buntu" - mówi Łukasz Błaszczyk, autor książki "Pożegnanie z Budapesztem".

Łukasz Błaszczyk
Fot. Agnieszka Ostrowska

Marcin Wilk: Gdy zacząłem czytać "Pożegnanie z Budapesztem", poczułem, jakbym wylądował na imprezie - średnio udanej z jednej strony, chociaż nie tak złej, by się z niej wynieść z hukiem. Kiedy o tym pomyślałem, od razu przyszło mi do głowy, czy to - ta impreza - nie jest aby przypadkiem dobrą metafora sytuacji, w jakiej znaleźli się życiowo bohaterowie?

#rozmoWyliczanki: Jan Krasnowolski

- Uważam, że zadaniem literatury jest wpływanie na rzeczywistość, inaczej nasze pisanie zmienia się w czas zmarnowany" - mówi Jan Krasnowolski, którego nowa książka "Czas wilków, czas psów" właśnie się ukazała.

Jan Krasnowolski
Fot. Viola Spoz 

Marcin Wilk: Podobno historię do "Czas wilków, czas psów" znalazłeś w Llanelli w południowej Walii. 

Maciej Marcisz, "Taśmy rodzinne" [fragment]

"Ciągle nie odpisał Łukaszowi. Może odpisze, kiedy będzie mógł pokazać, że nadal istnieją powody dla których Łukasz się w nim zakochał. Że jest twórczy, pracowity. Bał się, że Łukasz przestanie go kochać, gdy odkryje pustkę, która aktualnie wydawała mu się centralną częścią jego osobowości". Przeczytaj fragment powieści Macieja Marcisza "Taśmy rodzinne".

#rozmoWyliczanki: Natalia Osińska

- Mam wrażenie, że żyjemy na granicy dwóch epok, i młodzi nie tyle wiedzą dużo w współczesnym świecie, co równolegle tworzą nowy. Są bardziej świadomi zagrożeń związanych z globalnym ociepleniem, widzą, że stare zasady, na których był budowany świat ich rodziców, przestają się sprawdzać - mówi Natalia Osińska, autorka wydanej właśnie książki "Fluff".

Natalia Osińska
Fot. Z archiwum Natalii Osińskiej

Marcin Wilk: Trochę niezręcznie się czuję, że - wybacz tę uwagę - dwóch jednak starszych ludzi siądzie i będzie rozmawiać o młodych. Bo w sumie do tego prowokujesz swoimi książkami. Ale właśnie ukazuje się trzeci tom Twojego cyklu, "Fluff", więc może już z inną pewnością przystępujesz do takich rozmów?

#rozmoWyliczanki: Joanna Jodełka

- Czytałam dużo gazet. Słuchałam relacji świadków. Oglądałam co się da o drugiej wojnie światowej i podobno warczałam na męża, przez ponad rok. Jakoś to wytrzymał, ale poprosił żebym już nigdy więcej nic o wojnie nie pisała - mówi Joanna Jodełka, autorka "2 milionów za Grunwald".

Joanna Jodełka
Fot. Marek Czachorowski

Marcin Wilk: Co było pierwsze "2 miliony" (wątek sensacyjny), "Grunwald" (sztuka) czy może jeszcze coś innego? 

#rozmoWyliczanki: Ebba Witt-Brattström

- Zaraz po studiach wiele z nas poszło na studia doktoranckie, a ponieważ wiedziałyśmy, że w historii literatury brakuje wielu kobiet, to wymyśliłyśmy pewien projekt - mówi Ebba Witt-Brattström, autorka "Miłosnej wojny stulecia".

Justyna Czechowska i Ebba Witt-Brattström
Fot. Marcin Wilk / Wyliczanka

Marcin Wilk: Bardzo dziękuję za "Miłosną wojnę stulecia". Znowu zacząłem rozważać ważne kwestie filozoficzno-feministyczne. Ale chyba zacznę od bardzo prozaicznej sprawy: dlaczego właściwie ona nie odejdzie od niego?

Niedziela z "Rymsem": Janusz Pawlak o "Słoniu Trąbalskim" Tuwima z 1948 roku

"Wiele razy zastanawiałem się, jaka magia tkwi w pierwszych wydaniach ważnych tekstów literackich. Co zmusza poddających się jej bibliofilów do płacenia często bardzo wysokich kwot za pierwodruki? Czemu pierwsza edycja "Wesela" Wyspiańskiego kosztuje kilka tysięcy złotych, a wydrukowana w tym samym roku druga – już tylko kilkaset?" - pyta Janusz Pawlak na łamach "Rymsa". 

Książki różni niewiele: pierwsze wydanie ma na końcu wypisaną obsadę krakowskiej inscenizacji i erratę, w wydaniu drugim błędy druku poprawiono, a zamiast erraty wydrukowano nazwiska aktorów grających na scenie teatru lwowskiego. Różnica w druku jest niewielka, w cenie – kolosalna.